دیابت و بارداری
خانه » آموزش تصویری » دیابت و زندگی » دیابت و بارداری

دیابت هیچ خللی در بلوغ بوجود نمی آورد.

دیابت، ممکن است کمی تاخیر در بلوغ ایجاد کند؛ ولی در نهایت، همه افراد دیابتیک به بلوغ می ­رسند و می توانند ازدواج کنند. زنان دیابتی این استرس را دارند که آیا می­ توانند باردار شوند؟ و آیا بچه سالم به دنیا می­ آورند؟  این مسائل روی زندگی زناشویی آنها تاثیر سوء می گذارد.

خانمهای دیابتی، باید اطمینان خاطر داشته باشند که اگر قند خون آنها کنترل شده باشد (هموگلوبین A1C در محدوده نرمال باشد) و عوارض کلیوی و چشمی ایجاد نشده باشد؛ می­توانند زیر نظر پزشک و با کنترل های لازمه، باردار شده و بچه سالم به دنیا آورند.

البته نگرانی مادر باردار بجاست.

خانم دیابتی که چندین سال است قند خود را با مصرف قرص خوراکی تنظیم می کند باید بداند که در دوران بارداری مصرف قرص ممنوع بوده و به جای آن دوز مناسبی از انسولین را باید جایگزین کند. نکته دیگر آنکه از ابتدای دوران بارداری ، قند ناشتا به تدریج کاهش یافته و این روال تا پایان دوره ادامه می ­یابد.

 

همچنین در سه ماهه دوم دوران بارداری، قند ۲ ساعت بعد از مصرف غذا کاهش می یابد. علت این امر، مصرف قند خون برای تامین غذای جنین است. پس فرد دیابتی باید دوز مصرف انسولین خود را کم کند تا دچار افت قند نشود. نتیجه آزمایش هموگلوبین A1C نیز در سه ماهه دوم عدد پایین تری را نشان خواهد داد که این امر طبیعی است. (چون نشان دهنده قند سه ماهه قبل و سه ماهه اول است.) در سه ماهه دوم هورمونهای ترشح شده از جفت به نام لاکتوژن جفتی HPL و استروژن و پروژسترون، قند ناشتا را بالا می برند.

دیابت مادر احتمال وقوع عوارض جنینی زیر را دارد:

  • سقط وفشار خون در مادر
  • آنومالیهای جنینی
  • ماکروزوی (وزن جنین بیش از kg ۴٫۵)
  •  مرگ زودرس جنین
  •  IUGR یا تاخیر رشد جنین
  •  نارسایی ریوی جنین و RDS
  •  بیماری قلبی جنین

 و بعد از تولد:

  •  افت قند خون
  •  کاهش فسفر و منیزیم خون نوزاد
  •  بالا بودن گلبولهای قرمز و زردی
  • بیماری های ناشی از آنومالیهای اسکلتی، ادراری، قلبی و گوارشی

با این همه، چنانچه دیابت تحت کنترل باشد و معاینات مکرر در زمان حاملگی با بررسی منظم جنین توسط پزشک انجام گیرد؛ فرد می تواند فرزندی سالم به دنیا آورده و به محض تولد نوزاد با پرستاریِ خاص و معاینه پزشک متخصص نوزادان از عوارض احتمالی جلوگیری کند. با کنترل دیابت می ­توان ریسک سقط و آنومالی جنینی را در حد یک فرد عادی، کاهش داد.

نکته مهم: فردی که دیابت مزمن دارد (چند سال است مبتلا به دیابت شده)، قبل از بارداری باید از لحاظ کلیوی- چشمی معاینه شود . چنانچه فرد دچار رتینوپاتی است؛ باید پیش از بارداری لیزر شده و طی بارداری هم، تحت معاینات مکرر چشم پزشکی قرار گیرد. و چنانچه در طی بارداری دچار رتینوپاتی پرولیفراتیو (ایجاد عروق جدید در چشم) شود، باید ناگزیر، جنین سقط  شده و چشم بیمار با لیزر درمان شود.

زنانی که دیابت مزمن دارند و ازدواج می­ کنند؛ باید بدانند برای جلوگیری از بارداری، می­توانند از قرصهای LD استفاده کنند ولی مجاز به مصرف قرص صبحگاهی HD نیستند. مصرف قرص HD، قند خون را بالا می برد.

معمولاً قرص HD را بیشتر پس از وضع حمل استفاده می کنند تا اثر سوء روی شیردهی نداشته باشد. ولی مادران دیابتی نمی توانند از این قرص استفاده کنند. مورد دیگر مصرف قرص HD جلوگیری بعد از نزدیکی است. در این حالت، ۲ قرص با هم صبح روز بعد و ۱۲ ساعت بعد نیز ۲ قرص خورده می­ شود که این روش نیز در دیابتی­ها ممنوع است.

IUD وسیله دیگری جهت جلوگیری از بارداری است و در زنان دیابتی چنانچه قند خون به خوبی در کنترل باشد، ریسک عفونت را افزایش نمی­ دهد. ولی اگر تحت کنترل نباشد نباید از IUD استفاده کرد چون منجر به عفونت واژن می شود.

اما مادر مبتلا به دیابت در بارداری در معرض تهدیدهای زیر است:

۱- افت قند خون و یا بالا رفتن شدید قند خون

۲- عفونت ادراری سایر عفونتها

۳- افزایش فشار خون یا کاهش فشار خون

۴- افزایش شدید مایع آمنیونیک (پلی هیدرامینوس) که بیش از ۲۰۰۰cc است.

۵- افزایش عوارض چشمی دیابت (رتینوپاتی)

لذا مادر دیابتی باید در طول دوره ۹ ماهه انتظار برای تولد کودک خود، به دقت تحت کنترل باشد و با کوچکترین مشکلی به پزشک معالج مراجعه کند. طول مدت ابتلا به دیابت ارتباط مستقیم با احتمال عوارض برای مادر و خطرات جنینی دارد و دیابت هم مادر و هم جنین را تهدید می کند. لذا کنترل دقیق قندخون در سالهای قبل از بارداری و حین بارداری تولد نوزاد سالم را تضمین می کند.

در بیماران دیابتی چنانچه مشکلی نداشته باشند و روال طبیعی حاملگی را طی کرده باشند، یعنی مادر و جنین وی در شرایط نرمال باشند روش وضع حمل واژینال (زایمان طبیعی) ارجح است اما چنانچه خطری آنها را تهدید نماید زایمان از طریق سزارین انجام می شود.